Gezondheid Ziektes Urinebrand: een symptoom van een groter probleem
Afdrukken E-mail

Urinebrand bij konijnen: een symptoom van een groter probleem

door Dana Krempels, (Ph.D.)1
Universiteit van Miami, Faculteit der Biologie
House Rabbit Society of Miami

 

Een konijn met urineweg problemen kan haaruitval hebben rond de genitaliën en de achterhand. De kale plekken en de rode, geïrriteerde huid worden veroorzaakt door “urinebrand”. Het kan bij elk konijn voorkomen wanneer de urine doordringt in de vacht rond de anus waar deze voortdurend in contact is met zijn gevoelige huid.

Er zijn veel oorzaken waardoor een konijn urine lekt en/of in urine zit. Zekerheid over de oorzaak kun je alleen krijgen door het konijn volledig te laten onderzoeken door een dierenarts die ervaring heeft met konijnen.

Enkele mogelijke oorzaken van urine-incontinentie (en daardoor urinebrand) die moeten worden overwogen, zijn:

Blaaszand

Alle konijnen scheiden doorgaans een teveel aan calcium- en oxalaatkristallen uit via de urinewegen, en het overblijfsel van normale urine doet vaak kalkachtig aan. Wanneer zich echter grote hoeveelheden calcium-/oxalaatkristallen afzetten in de urinewegen kan er een dik, zandkleurig bezinksel ontstaan dat soms de consistentie van tandpasta heeft. Dit kan veel pijn veroorzaken in de blaas en tijdens het plassen, en de ophoping van blaaszand kan leiden tot urineverlies en incontinentie.

Hoewel sommige dierenartsen voor het oplossen van dit probleem aanraden om de inname van calcium via het voer te verminderen, hebben wij geen correlatie gevonden tussen de inname van calcium via het voer en de mate waarin blaaszand voorkomt. Het lijkt eerder om een stofwisselingsprobleem te gaan waar slechts enkele konijnen last van hebben en betreft wellicht eerder een endocriene stoornis dan een probleem met de voeding.

Blaaszand kan worden behandeld door het spoelen van de blaas (in ernstige gevallen) of eenvoudigweg door het konijn te helpen bij het zelf spoelen van de blaas door het subcutaan vocht toe te dienen en een lichte dosis diazepam (Valium) te geven om de sluitspieren van de blaas te laten ontspannen. De dierenarts weet wat de beste behandeling is voor het konijn als dit het probleem .

Blaassteen (uroliet)

Een blaassteen wordt vastgesteld door middel van een röntgenfoto en is een samenklontering van calcium- en/of oxalaatkristallen tot een harde massa. Net als blaaszand, kan een uroliet leiden tot urine-incontinentie en het lekken van urine. Er is op dit moment helaas maar één effectieve behandeling: operatieve verwijdering.

Urineweginfectie

Bacteriën kunnen, net als in vele andere orgaansystemen, een infectie veroorzaken in de urinewegen (de nieren en/of de blaas). De beste manier om deze aandoening te diagnosticeren, is door middel van een blaaspunctie: het inbrengen van een steriele naald in de blaas om een steriel monster te nemen met een injectiespuit. Dit monster wordt vervolgens naar een laboratorium gestuurd voor een kweek en resistentiebepalingen. Hieruit blijkt (1) welke bacteriesoort de infectie veroorzaakt en (2) welk voor konijnen geschikt antibioticum (dat goed doordringt in de urinewegen) deze bacterie doodt.

Helaas wordt een urineweginfectie soms veroorzaakt door “obligate anaëroben”: bacteriën die doodgaan ze enigszins aan zuurstof worden blootgesteld. In dat geval zal de uitkomst van de kweek en de resistentiebepaling negatief zijn. De dierenarts kan mogelijk toch vaststellen of een urineweg infectie waarschijnlijk is door de urine met een microscoop te onderzoeken op de aanwezigheid van bloed en witte bloedcellen. Als de kans groot is dat een konijn een urineweg infectie heeft, zal de dierenarts het ondanks de negatieve uitkomst van de kweek misschien toch antibiotica voorschrijven zoals chlooramfenicol, dat werkzaam is tegen veel anaëroben en zich goed concentreert in de urinewegen. De dierenarts is degene die je het beste kan adviseren over de juiste maatregelen in het geval van een urineweg infectie.

Artritis van de wervelkolom of het bekken

Artritis van de wervelkolom of het bekken kan tot gevolg hebben dat een konijn niet meer de juiste houding kan aannemen om te plassen. Hierdoor kan zich urine ophopen in de vacht en diep hierin doordringen, waardoor urinebrand ontstaat.

Artritis kan worden vastgesteld door middel van een röntgenfoto en kan vaak aanzienlijk worden verlicht door middel van niet-steroïde ontstekingsremmers zoals carprofen (Rimadyl, Metacam) of flunixine meglumine (Banamine)2.

Parese van de achterpoten/het bekken

Een parese is een verzwakking zonder volledig verlies van mobiliteit in een bepaald deel van het lichaam. Deze aandoening is niet ongewoon bij oudere konijnen en van sommige raken de achterpoten volledig verlamd. De aandoening kan worden veroorzaakt door artritis, degeneratie van de wervels of andere aandoeningen van het skelet. Sommige dierenartsen vermoeden dat een parasiet in het centrale zenuwstelsel/niersysteem, die bekend staat als Encephalitozoon cuniculi, de oorzaak is, maar er is nog geen overtuigend klinisch bewijs voor deze stelling.

Sommige mensen hebben aangegeven dat er door middel van acupunctuur en massage een belangrijke verbetering in de parese is opgetreden, terwijl anderen verbetering constateerden na een kortstondig gebruik van ontstekingsremmers (bijvoorbeeld corticosteroïden, die niet langdurig mogen worden gebruikt). Dit werkt ook tegen urine-incontinentie.

E. cuniculi wordt op het moment experimenteel behandeld met een van de volgende aan elkaar verwante geneesmiddelen (albendazol, fenbendazol, oxibendazol, etc.). Hoewel sommige mensen na het gebruik van deze geneesmiddelen, zijn er nog geen onderzoeken die afdoende aantonen dat deze behandelingen effectief zijn.

Baarmoederkanker

Niet-gesteriliseerde vrouwtjeskonijnen lopen een groot risico op baarmoederkanker en een grote tumor kan soms het normaal plassen belemmeren. Alle vrouwtjeskonijnen zouden gesteriliseerd moeten worden voor een betere gezondheid en een hogere levensverwachting.

Onze dierenartsen hebben gemerkt dat het verwijderen van de door kanker aangetaste baarmoeder (door middel van sterilisatie) het probleem doorgaans oplost. Verder hebben ze geen aanwijzingen gevonden dat na verwijdering van de baarmoeder vaak metastases (uitzaaiingen) voorkomen bij dit type kanker. Sterilisatie is de beste behandeling voor deze aandoening.

Incontinentie ten gevolge van een verstoring van de hormonale huishouding

Omdat het steriliseren van konijnen nog een relatief nieuw concept is, zijn de gegevens over de langetermijneffecten van vroegtijdige sterilisatie nog niet compleet. In minstens één geval is incontinentie, waarvan werd aangenomen dat deze het gevolg was van een verstoring van de hormonale huishouding, succesvol behandeld met DES, een synthetisch oestrogeen.

Tot slot

Terwijl de dierenarts diagnostische tests uitvoert om de oorzaak van de urinebrand bij het konijn vast te stellen, is het jouw taak om te zorgen dat het konijn zich prettig voelt en het schoon en droog te houden. Dit kun je doen door het konijn regelmatig billenbaden te geven wanneer het vuil is (volg de link voor instructies) en door het pijnstillers toe te dienen volgens voorschrift van de dierenarts.




1 Vertaald door: L.S. Dekhuijzen, K.M. Stoeten-Verbeek en R.H.W. Stolwijk - vertaalbureau Spelled Out

2 Noot van de vertaler: in Nederland worden onder andere de volgende NSAID’s gebruikt: Metacam, Carprofen, Tolfedine.

 
Reacties (1)
Problemen me konijn
1 dinsdag 31 juli 2012 18:18
augusto
we hebben een konijn die nu 3jaar oud is.
ze is heel erg rustig in haar kooi, de ontlasting is verschillend, ze heeft vaak plak poep als ze te veel voer krijg of geen gras eet.
wat ook op valt dat als ze rustig zit haar maag of de achter zijde vaak aan het trillen is, weet niet waarom dat is.
Verder geven we haar 30 ml eten geen 40 want dan krijgt ze plakpoep ze krijgt heel weinig snoepjes want dat is ze aan de dunne, dus ze krijgt alleen maar gras en voer en dan zo weinig moegelijk, het is een vrouwtje denk ik ,maar het lijkt wel dat ze moeite heeft om te kunnen plassen of poepen en ze doet steeds kleine plasjes en de kleur van haar plas is donkergeel.

Reactie St. de Hoge Hoed: ga hiermee naar een dierenarts. Stap evt. over op ander voer en geef je konijn ook heel veel hooi.

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw e-mailadres:
Onderwerp:
Reactie:



Copyright © 2002-2012 - Stichting Konijnenopvang 'de Hoge Hoed'